Tkanka tłuszczowa
Tkanka tłuszczowa (łac. textus adiposus) - tkanka zwierzęca, zaliczana do tkanki łącznej, która zlokalizowana jest głównie w warstwie podskórnej.
Na tkankę tłuszczową składają się przede wszystkim komórki tłuszczowe (adipocyty) (lipocytus), a oprócz tego także:
- preadipocyty
- makrofagi
- fibroblasty
- komórki zrębowe naczyń
Po urodzeniu organizm liczy ok. 30 mln komórek tłuszczowych, których głównym zadaniem jest gromadzenie tłuszczu pod postacią trójglicerydów. Z wiekiem i zwiększeniem dostarczania pożywienia rozmiary adipocytów rosną[potrzebne źródło].
Tkanka tłuszczowa stanowi 20-25% części ciała kobiet i 15-20% mężczyzn.
Spis treści |
Podział
Tkanka tłuszczowa występuje w dwóch postaciach:
Tkanka tłuszczowa biała (żółta)
Jej cechą charakterystyczną jest mała masa istoty międzykomórkowej. Komórki tkanki tłuszczowej żółtej zawierają jedną, dużą kroplę tłuszczu, która otoczona jest cienką warstwą cytoplazmy. Główną funkcją tej tkanki jest magazynowanie tłuszczu, a także wytwarzanie tłuszczów (lipogeneza) i rozkładanie ich (lipoliza).
Tkanka tłuszczowa brunatna
Tkanka ta jest charakterystyczna dla ssaków. Występuje u prawie wszystkich noworodków. U gatunków hibernujących, określana nazwą gruczoły snu zimowego, występuje w dużych ilościach i pozostaje przez całe życie.
U ludzi pojawia się w ostatnich dwóch miesiącach życia płodowego, w rozwiniętej postaci występuje w okresie niemowlęcym, następnie powoli zanika. Znajduje się między łopatkami, w okolicy szyi, śródpiersia oraz dużych tętnic i nerek. Jej główną funkcją jest wytwarzanie ciepła; w niewielkich ilościach wytwarza też leptynę.
Funkcje
Tkanka tłuszczowa pełni funkcje:
- magazynującą - w sytuacji, kiedy organizmowi przez określony czas dostarczana jest nadwyżka substancji odżywczych, jej komórki syntezują, po czym odkładają w cytoplazmie tłuszcze obojętne
- termoizolacyjną
- metaboliczną (m.in.: wpływ na insulinooporność)
- immunomodulującą (m.in. wydzielanie licznych cząsteczek wpływających na funkcję układu odpornościowego, zapalenie, rozwój i postęp miażdżycy)
Adipokiny
Komórki tkanki tłuszczowej wydzielają kilkadziesiąt różnych biologicznie czynnych cząsteczek, które wykazują działanie plejotropowe, a nazwane są adipokinami (lub adipocytokinami).
Ważniejsze substancje biologicznie czynne wydzielane przez tkankę tłuszczową[potrzebne źródło]:
- czynnik martwicy guza (TNFα)
- interleukiny: IL-1, IL-6, IL-10
- czynnik wzrostu
- transformujący czynnik wzrostu β (TGF β)
- czynnik wzrostu nabłonka naczyń (VEGF)
- inhibitor aktywatora plazminogenu (PAI-1)
- angiotensynogen
- tromboplastyna
- białko chemotaktyczne monocytów (MCP-1)
- adipsyna (składnik dopełniacza D)
- składnik dopełniacza B
- adiponektyna
- wisfatyna
- rezystyna
- leptyna
- białko wiążące retinol (RBP)
- lipaza lipproteinowa (LPL)
- białko transportujące estry cholesterolu (CETP)
- apolipoproteina E (ApoE)
- haptoglobina
- metalotioneina
- białko C-reaktywne (CRP)
Bibliografia
- Tkanka tłuszczowa. W: Wojciech Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003. ISBN 83-200-2790-X.
Zobacz też
- nadwaga
- otyłość
- nowotwory wywodzące się z tkanki tłuszczowej
- tłuszczak (lipoma) - łagodny
- tłuszczakomięsak (liposarcoma) - złośliwy